หน้าหลัก > ผลงานสำคัญ

 การก่อร่างสร้างฐานงานคติชนวิทยา

         ศาสตราจารย์สุธิวงศ์ เริ่มฝันที่จะทำในสิ่งที่ตนเองศัทธาว่าดีงามในเบื้องต้น ดีงามในท่ามกลาง และดีงามในบั้นปลาย แม้จะบรรลุเพียงบางส่วนก็เกินคุ้ม ถ้าสิ่งที่ว่าดีงามพร้อมนั้น ยังไม่มีคนแย่งยื้อกันทำก็ยิ่งควรทำ"  ดังนั้น ศาสตราจารย์สุธิวงศ์ พงศ์ไพบูลย์ จึงเริ่มต้นทำ โดยอาศัยหลัก “อิทธิบาท ๔” เป็นศิลาฤกษ์  พยายามสร้าง “ฉันทะ” คือความพึงพอใจ ศรัทธาว่าในฐานะที่มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒสงขลา ตั้งอยู่ในภาคใต้ ควรเข้าใจและสันทัดทาง ทักษิณคดีศึกษา” เป็นพิเศษ  และศรัทธาว่ามหา วิทยาลัย มีหน้าที่สร้างทาง ให้ทางที่ก่อประโยชน์ต่อสังคม ฯลฯ จากศรัทธาที่ว่า ภาพ ศูนย์ส่งเสริมภาษาและวัฒนธรรมภาคใต้” จึงเริ่มก่อเค้าขึ้นในปลายปี พ.ศ.๒๕๑๖ และเล็งเห็นว่าต้องทำงานนี้ให้มีทางปฏิบัติชัดเจน เป็นระบบและมีความต่อเนื่องตลอดไป จำเป็นต้องมีหน่วยงานขึ้นมารองรับ ต้องมีบุคลากรที่ใจถึง เข้าถึง มือถึง และมีจำนวนมากพอร่วมกัน ปรนนิบัติ” เพื่อปั้นแต่งให้เป็นจริง ศาสตราจารย์สุธิวงศ์ พงศ์ไพบูลย์ ได้ใช้หลักอิทธิบาท ๔ ครบทุกองค์ด้วยความมุ่งมั่น จนกระทั่งสามารถแปลงความฝันให้เป็นจริงได้ โครงการศูนย์ส่งเสริมภาษาและวัฒนธรรมภาคใต้ จึงบรรลุผลสำเร็จในต้นปี พ.ศ.๒๕๑๘ โดยมหาวิทยาลัยได้นำโครงการเข้าบรรจุในแผนพัฒนาการศึกษาระยะที่ ๔ (พ.ศ.๒๕๒๐-๒๕๒๔) และได้รับการสนับสนุนงบประมาณและอัตรากำลังมาตั้งแต่ปี พ.ศ.๒๕๒๑  อาคารศูนย์ส่งเสริมภาษาและวัฒนธรรมภาคใต้ ซึ่งตั้งอยู่ภายในมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ภาคใต้ ได้ก่อสร้างแล้วเสร็จในปลายปี พ.ศ. ๒๕๒๑ และในปีเดียวกันมูลนิธิวิภาวดีรังสิตได้มอบทุนให้จัดสร้างบ้านภาคใต้แบบหลังคาจั่ว ตั้งชื่อว่า บ้านวิภาวดีรังสิต อยู่ใกล้กับอาคารศูนย์ส่งเสริมภาษาและวัฒนธรรมภาคใต้ สร้างเสร็จเมื่อวันที่ ๓๑ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๒๑ ปัจจุบันย้ายอาคารดังกล่าวมาสร้างใหม่ที่เกาะยอแล้ว

          วันที่ ๑๓ กันยายน พ.ศ.๒๕๒๒ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชฯ พร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้เสด็จฯ เปิดอาคารศูนย์ส่งเสริมภาษาและวัฒนธรรมภาคใต้ และเมื่อวันที่ ๘ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๒๓ ต่อมาศูนย์ส่งเสริมภาษาและวัฒนธรรมภาคใต้ ได้รับการยกฐานะเป็น “สถาบันทักษิณคดีศึกษา” โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ ๙๗ ตอน ๑๑๐ ลงวันที่ ๒๑ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๒๓ กระทรวงประกาศเมื่อวันที่ ๑ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๒๓ และในปีเดียวกัน ตระกูลรัตนเลิศได้บริจาคทุนสร้างบ้านทรงจีนแบบถนนนครใน จังหวัดสงขลา ตั้งชื่อว่า บ้านรัตนเลิศ สร้างเสร็จเมื่อเดือนกันยายน พ.ศ.๒๕๒๓

           การดำเนินงานพัฒนาด้านต่าง ๆ ทั้งคลังข้อมูลสารสนเทศ งานพิพิธภัณฑ์คติชนวิทยา งานส่งเสริมเผยแพร่ และงานการจัดการเรียนการสอน ซึ่งทบวงมหาวิทยาลัยเห็นชอบมาตั้งแต่ต้น ประสบความสำเร็จอย่างยิ่งยวดมาตั้งแต่ปลายปี พ.ศ.๒๕๒๐ จนเป็นที่เชิดหน้าชูตาของโครงการ เป็นที่ยอมรับและกล่าวขานชื่นชมกันอย่างกว้างขวาง จนหน่วยงานราชการและเอกชนได้นำไปเป็นแนวทางในการจัดตั้งทำในหน่วยงานของตนหลายแห่งหลายที่

           ด้วยวิสัยทัศน์อันกว้างไกลของศาสตราจารย์สุธิวงศ์ พงศ์ไพบูลย์ ที่เล็งเห็นถึงความก้าวหน้าในการที่จะพัฒนาให้สถาบันทักษิณคดีศึกษาเป็นแหล่งเรียนรู้ ศึกษาค้นคว้าข้อมูล อีกทั้งเพื่อเป็นสถานที่ท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมของภูมิภาคเอเชีย ดังนั้นจึงได้เริ่มดำเนินการย้ายสถานที่ตั้ง มาอยู่ที่หมู่ที่ ๑ บ้านอ่าวทราย ตำบลเกาะยอ จังหวัดสงขลา ทำพิธีวางศิลาฤกษ์เมื่อวันที่ ๗ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๓๐ โดย ฯพณฯ พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ นายกรัฐมนตรีในขณะนั้นเป็นประธานในพิธี  การก่อสร้างอาคารและสิ่งเกื้อกูลอำนวยประโยชน์อื่น ๆ ที่สอดคล้องกับภาระหน้าที่หลักของสถาบันฯ และเพื่อการพัฒนากิจกรรมต่าง ๆ ได้ดำเนินการมาอย่างต่อเนื่องและสมสมัย 

         สถาบันทักษิณคดีศึกษาได้รับงบประมาณสนับสนุนจากงบประมาณแผ่นดินและการสนับสนุนจากเอกชน ในการดำเนินการสร้างกลุ่มอาคารหลังคาปั้นหยา หลังคาจั่ว และหลังคาบลานอ จัดหาครุภัณฑ์และอื่น ๆ สำหรับจัดแสดงข้อมูลและตกแต่งห้องต่าง ๆ และสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดอาคารพิพิธภัณฑ์คติชนวิทยา สถาบันทักษิณคดีศึกษา ในวันที่ ๒๒ กันยายน พ.ศ.๒๕๓๔

           ต่อมาสถาบันทักษิณคดีศึกษาได้ดำเนินการปรับปรุงพิพิธภัณฑ์คติชนวิทยาใหม่ทั้งหมด โดยเฉพาะในส่วนของอาคารนวมภูมินทร์ เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติในวโรกาสกาญจนาภิเษก ฉลองศิริราชสมบัติครบ ๕๐ ปี ที่เปี่ยมไปด้วยคุณค่า และแสดงถึงความจงรักภักดีที่ชาวภาคใต้มีต่อพระองค์ตลอดไป และนับเป็นพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้นต่อสถาบันทักษิณคดีศึกษา ที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชฯ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระบรมโอรสธิราสฯ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ ทรงเปิดอาคารนวมภูมินทร์ สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ในวันศุกร์ ที่ ๖ กันยายน พ.ศ.๒๕๓๙

          ปัจจุบันสถาบันทักษิณคดีศึกษา ได้เก็บรวบรวมองค์ความรู้ทางวัฒนธรรมเกี่ยวกับทักษิณคดีที่หลากหลายและครอบคลุมในทุกด้าน ทั้งด้านวิถีชีวิต ขนบธรรมเนียมประเพณี โบราณคดี ประวัติศาสตร์ ศิลปะและวัฒนธรรม จัดแสดงข้อมูลในรูปของนิทรรศการถาวร ใช้สื่อนำเสนอข้อมูลสารสนเทศที่หลากหลาย ทั้งวัตถุของจริง ภาพ เสียง หุ่นจำลอง และเทคโนโลยี ฯลฯ เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่โดดเด่น มีชื่อเสียงเป็นที่ประจักษ์แก่สังคมทั่วไป มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาประเทศภายใต้บริบทการเปลี่ยนแปลงในกระแสโลกาภิวัตน์  ตามวิสัยทัศน์ คือ สถาบันทักษิณคดีศึกษา เป็นศูนย์ข้อมูลภาคใต้ที่มีคุณภาพสมบูรณ์แบบ และมีมาตรฐานในระดับสูง  เป็นสถาบันชั้นนำในการศึกษาวิจัย และการประยุกต์ใช้ข้อมูลเพื่อพัฒนาผู้คนและสังคมในภาคใต้ ประเทศชาติ  และภูมิภาคได้อย่างเหมาะสม 

             สถาบันทักษิณคดีศึกษาได้รับรางวัลต่างๆ มากมาย ถือเป็นความภาคภูมิใจหนึ่งของหน่วยงาน ที่ได้ทำหน้าที่ในการเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ทางศิลปะและวัฒนธรรมภาคใต้  และการเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่สำคัญของภูมิภาคนี้  อันได้แก่ 

             รางวัลดีเด่น “ประเภทแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมและโบราณสถาน” จากการจัดประกวดรางวัลอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย (Thailand Tourism Award) ซึ่งจัดโดยการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ประจำปี พ.ศ. ๒๕๔๓

             รางวัล “หน่วยงานดีเด่นของชาติ  สาขาเผยแพร่เกียรติภูมิของไทย” จากสำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี ประจำปี พ.ศ. ๒๕๔๘

 

             รางวัลดีเด่น “ประเภทแหล่งท่องเที่ยวนันทนาการเพื่อการเรียนรู้” จากการจัดประกวดรางวัลอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย (Thailand Tourism Award) ครั้งที่ ๘  ประจำปี พ.ศ. ๒๕๕๓

          

 

 


Untitled Document